Navigatie

Dapperheids­onderscheidingen

Naast de Militaire Willems-Orde
Diverse dapperheidsonderscheidingen

Dit is een overzicht van de volgende dapperheidsonderscheidingen: de Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon, de Bronzen Leeuw, het Bronzen Kruis, het Kruis van Verdienste en het Vliegerkruis.

Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon

De in 1822 ingestelde Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon is, na de Militaire Willems-Orde uit 1815, de oudste Nederlandse dapperheidsonderscheiding. De Erepenning is van een bijzondere aard. Het gaat bij de Erepenning namelijk om een vrijwillige moedige daad, die is gericht op menslievendheid.

De Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon beloont ‘hen die een menslievende daad hebben verricht die de kenmerken draagt van moed, beleid en zelfopoffering’.

De Erepenning geldt voor volledig vrijwillig getoond moedig gedrag ten gunste van andere mensen onder levensbedreigende omstandigheden.

Het Kapittel voor de Civiele Orden buigt zich over de voorstellen voor verlening en adviseert de ‘minister die het aangaat’, die op zijn beurt een voordracht tot toekenning bij Z.M. de Koning indient. Via een koninklijk besluit wordt de toekenning bekrachtigd.

De onderscheiding bestaat uit een Koninklijke kroon, waaraan een ovalen penning is bevestigd. Deze penning is 6 cm. hoog. Op de voorzijde is het ‘beeld der Naastenliefde’ afgebeeld met langs de rand de tekst ‘Voor menslievend hulpbetoon’. Aan de achterkant staan de woorden ‘de Koning aan’, met daaronder de naam van de gedecoreerde. De penning hangt aan een oranje lint van drie cm breed met in het midden een rode bies van 0,7 cm, en is er in goud, zilver of brons.

Bronzen Leeuw

De Bronzen Leeuw is in 1944 ingesteld, en is bedoeld voor militairen, die zich ten behoeve van de Nederlandse Staat in de strijd tegenover de vijand door het bedrijven van bijzonder moedige en beleidvolle daden hebben onderscheiden. Behalve aan Nederlandse militairen, kan de Bronzen Leeuw ook worden uitgereikt aan Nederlandse burgers en buitenlanders.

Decoratievoorstellen voor de Bronzen Leeuw worden beoordeeld door de Commissie Dapperheidsonderscheidingen van het ministerie van Defensie. De minister van Defensie doet de voordracht aan het Staatshoofd, die de toekenning via een koninklijk besluit bekrachtigt.

Sinds 1944 hebben 1210 mensen de Bronzen Leeuw ontvangen.

De uitvoering van het versiersel bestaat uit een kruis uitgevoerd in brons, gedekt door een cirkelvormig schild. Op de voorzijde een reliëf van de gekroonde Nederlandse Leeuw. De achterzijde is vlak. Het kruis is bevestigd aan een 37 millimeter breed lint, verdeeld in negen gelijke verticale banen, afwisselend oranje en ‘Nassaus blauw’, de banen aan de randen beide Nassaus blauw. Mensen aan wie de Bronzen Leeuw al een keer is toegekend, en die daarna weer door gelijkwaardige daden de onderscheiding ontvangen, dragen het cijfer ‘2’ in goud op het lint van de Bronzen Leeuw. Bij een volgende gelijkwaardige daad wordt het cijfer verhoogd tot ‘3’.

Bronzen Kruis

Het Bronzen Kruis, ingesteld in 1940, wordt toegekend aan Nederlandse militairen, die zich ten behoeve van de Nederlandse Staat door moedig of beleidvol optreden tegen de vijand hebben onderscheiden. Behalve aan Nederlandse militairen, kan het Bronzen Kruis ook worden uitgereikt aan Nederlandse burgers en buitenlanders.

Decoratievoorstellen voor het Bronzen Kruis worden beoordeeld door de Commissie Dapperheidsonderscheidingen van het ministerie van Defensie. De minister van Defensie doet de voordracht aan het Staatshoofd, die de toekenning via een koninklijk besluit bekrachtigt.

Sinds 1940 hebben 3497 mensen het Bronzen Kruis ontvangen.

De onderscheiding bestaat uit een een vierarmig bronzen kruis, bevestigd op een oranje lint van 37 millimeter breed, met in het midden een 6 millimeter brede verticale streep ‘Nassaus blauw’. Mensen aan wie het Bronzen Kruis al een keer is toegekend, en die daarna door gelijkwaardige daden wederom de onderscheiding ontvangen, dragen het cijfer ‘2’ in goud op het lint van het Bronzen Kruis. Bij een volgende gelijkwaardige daad wordt het cijfer verhoogd tot ‘3’ en zo verder.

Kruis van Verdienste

Het in 1941 ingestelde Kruis van Verdienste wordt verleend aan Nederlanders en buitenlanders, die zich in het belang van de Nederlandse staat in verband met vijandelijke actie door moedig en beleidvol optreden hebben onderscheiden. Directe confrontatie met de vijand is voor dit Kruis dus geen vereiste.

Decoratievoorstellen voor het Kruis van Verdienste worden beoordeeld door de Commissie Dapperheidsonderscheidingen van het ministerie van Defensie. De minister van Defensie doet de voordracht aan het Staatshoofd, die de toekenning via een koninklijk besluit bekrachtigt.

Sinds 1941 hebben 2083 mensen het Kruis van Verdienste ontvangen.

Het versiersel bestaat uit een vierarmig bronzen kruis, bevestigd aan een 37 millimeter breed lint van ‘Nassaus blauw’ met in het midden een 6 millimeter brede verticale streep oranje. Mensen aan wie het Kruis van Verdienste al een keer is toegekend, en die daarna door gelijkwaardige daden wederom de onderscheiding ontvangen, dragen het cijfer ‘2’ in goud op het lint van het Kruis van Verdienste. Bij een volgende gelijkwaardige daad wordt het cijfer verhoogd tot ‘3’ en zo verder.

Vliegerkruis

Het Vliegerkruis is in 1941 ingesteld en is bedoeld voor Nederlandse militairen die - gedurende één of meerdere vluchten ten behoeve van de Nederlandse Staat in een vliegtuig - zich door daden van initiatief, moed en volharding, tegenover de vijand of in verband met vijandelijke actie, hebben onderscheiden.

Ook niet-militairen en buitenlanders kunnen, onder dezelfde voorwaarden, in aanmerking komen voor decoratie met het Vliegerkruis.

Decoratievoorstellen voor het Vliegerkruis worden beoordeeld door de Commissie Dapperheidsonderscheidingen van het ministerie van Defensie. De minister van Defensie doet de voordracht aan het Staatshoofd, die de toekenning via een koninklijk besluit bekrachtigt.

Sinds 1941 hebben 735 mensen het Vliegerkruis ontvangen.

De onderscheiding is uitgevoerd met een vierarmig zilveren kruis, bevestigd aan een diagonaal gestreept oranje-wit lint. Het lint is 27 millimeter breed, de strepen 2,7 millimeter. Daarbij lopen de strepen onder een hoek van 45 graden van links naar rechts, beginnend met een oranje streep. Mensen aan wie het Vliegerkruis al een keer is toegekend, en die daarna door gelijkwaardige daden wederom de onderscheiding ontvangen, dragen het cijfer ‘2’ in goud op het lint van het Vliegerkruis. Bij een volgende gelijkwaardige daad wordt het cijfer verhoogd tot ‘3’ en zo verder.